{"id":5051,"date":"2020-03-19T00:59:47","date_gmt":"2020-03-18T23:59:47","guid":{"rendered":"http:\/\/praca.wytyk.pl\/?dt_gallery=i-marsz-pamieci-rok-2007"},"modified":"2020-04-16T11:03:07","modified_gmt":"2020-04-16T09:03:07","slug":"i-marsz-pamieci-rok-2007","status":"publish","type":"dt_gallery","link":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/?dt_gallery=i-marsz-pamieci-rok-2007&lang=en","title":{"rendered":"I Memorial March \u2013 Katyn in 2007"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row][vc_column][vc_accordion active_tab=&#8221;0&#8243; collapsible=&#8221;yes&#8221; style=&#8221;3&#8243;][vc_accordion_tab title=&#8221;PODSUMOWANIE PROJEKTU EDUKACYJNEGO TRWA\u0141A PAMI\u0118\u0106 POKOLE\u0143 12 GRUDNIA 2007&#8243;][vc_column_text]Stowarzyszenie Wsp\u00f3\u0142pracy ze Wschodem MEMORAMUS w Poznaniu powsta\u0142o wiosn\u0105 2006 roku. Ide\u0105 naszej dzia\u0142alno\u015bci jest ocalanie pami\u0119ci o losach Polak\u00f3w na Wschodzie w latach II wojny \u015bwiatowej, ale tak\u017ce wzajemne kontakty m\u0142odych ludzi z Polski i kraj w by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego. Stowarzyszenie za\u0142o\u017cyli cz\u0142onkowie pozna\u0144skiej Rodziny Katy\u0144skiej oraz dyrektorzy i nauczyciele sze\u015bciu pozna\u0144skich szk\u00f3\u0142 (II, V, VI, XI, G. 50, ZSE nr 1), a tak\u017ce osoby, kt\u00f3rym bliskie s\u0105 cele naszego stowarzyszenia. Prezesem MEMORAMUSA, a przede wszystkim inspiratorem naszej dzia\u0142alno\u015bci jest Wincenty Dowojna.<\/p>\n<p>Projekt Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144 zosta\u0142 opracowany w oparciu o propozycje dzia\u0142a\u0144 dydaktyczno-wychowawczych w poszczeg\u00f3lnych szko\u0142ach.<\/p>\n<p>Realizacja projektu zaplanowana zosta\u0142a na p\u00f3\u0142roczny okres (od lutego \u2013 do listopada 2007); przebiega\u0142a na r\u00f3\u017cnych poziomach i\u00a0w\u00a0r\u00f3\u017cnych formach: poziom szkolny, mi\u0119dzyszkolny, a\u00a0 tak\u017ce znacz\u0105ce przedsi\u0119wzi\u0119cia jednostkowe \u2013 o czym za chwil\u0119.<\/p>\n<p>Patronat nad projektem Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144 obj\u0119li ze strony polskiej: Krzysztof Dudek \u2013 dyrektor Narodowego Centrum Kultury w\u00a0Warszawie, Marek Wo\u017aniak &#8211; Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Wielkopolskiego oraz Ryszard Grobelny \u2013 Prezydent Miasta Poznania; ze strony rosyjskiej patronat nad I Marszem Pami\u0119ci obj\u0119li: Jurij Synkin wicegubernator Obwodu Smole\u0144skiego oraz Stanis\u0142awa Afanasjewa \u2013 Prezes Domu Polskiego w\u00a0Smole\u0144sku.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142realizatorem projektu edukacyjnego Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144 zosta\u0142o Narodowe Centrum Kultury.<\/p>\n<p>Projekt stowarzyszenia sta\u0142 si\u0119 og\u00f3lnym zarysem tre\u015bci realizowanych w tym przedsi\u0119wzi\u0119ciu, kt\u00f3re ka\u017cda z siedmiu szk\u00f3\u0142 rozwija\u0142a i wzbogaca\u0142a o\u00a0indywidualne zadania, w\u0142asny program wychowawczy, szczeg\u00f3\u0142owe zainteresowania i\u00a0predyspozycje zar\u00f3wno uczni\u00f3w, jak i nauczycieli bior\u0105cych udzia\u0142 w projekcie.<\/p>\n<p>Metoda projektu edukacyjnego to najbardziej tw\u00f3rczy i skuteczny spos\u00f3b oddzia\u0142ywania pedagogicznego. Podstawow\u0105 zalet\u0105 metody projektu jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 realizacji nauczania holistycznego, a przygotowana i\u00a0zaplanowana d\u0142ugofalowo praca dydaktyczna i\u00a0wychowawcza przynosi m\u0105dre i warto\u015bciowe efekty.<\/p>\n<p>Prezentowane podsumowanie zosta\u0142o opracowane w oparciu o nades\u0142ane przez koordynator\u00f3w szkolnych projekt\u00f3w sprawozdania oraz obserwacje cz\u0142onk\u00f3w stowarzyszenia niezwi\u0105zanych bezpo\u015brednio ze szko\u0142ami. Og\u00f3lne wnioski pozwalaj\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 przedsi\u0119wzi\u0119cia, pomys\u0142owo\u015b\u0107 uczni\u00f3w i\u00a0nauczycieli, a tak\u017ce zaanga\u017cowanie rodzic\u00f3w, czasem dziadk\u00f3w oraz r\u00f3\u017cnych instytucji i os\u00f3b na co dzie\u0144 niezwi\u0105zanych ze szko\u0142\u0105 przyczyni\u0142y si\u0119 do bogactwa efekt\u00f3w projektu oraz popularyzacji problematyki wschodniej.<\/p>\n<p>Tre\u015bci, pomys\u0142y, metody i formy wykorzystane w projekcie to:<\/p>\n<ol>\n<li>sesje naukowe i debaty szkolne lub mi\u0119dzyszkolne z\u00a0aktywnym udzia\u0142em m\u0142odzie\u017cy (Martyrologia Polak\u00f3w na Wschodzie \u2013 sesja mi\u0119dzyszkolna bezpo\u015brednio przed wyjazdem do Katynia,\u00a0 Patriotyzm jako rozwa\u017cania przy okazji Narodowego Dnia Niepodleg\u0142o\u015bci);<\/li>\n<li>cykle lekcji: historii, geografii, wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie, j\u0119zyka polskiego, j\u0119zyk\u00f3w obcych, informatyki, kt\u00f3re w r\u00f3\u017cny\u00a0 spos\u00f3b przybli\u017ca\u0142y tematyk\u0119 totalitaryzmu sowieckiego, polskich los\u00f3w na nieludzkiej ziemi, topografii tych odleg\u0142ych miejsc, nazywaj\u0105c to tak\u017ce w obco brzmi\u0105cych j\u0119zykach,<\/li>\n<li>konkursy: plastyczne, literackie, poezji, na logo stowarzyszenia,<\/li>\n<li>spotkania z uczestnikami tragicznych dla Polski wydarze\u0144 lub dzie\u0107mi rodzic\u00f3w do\u015bwiadczonych okrucie\u0144stwem wojny (pan Teofil Rubasi\u0144ski \u2013 kt\u00f3ry jako pierwszy Polak ju\u017c w 1942 roku odkry\u0142 groby w Lesie Katy\u0144skim i przekaza\u0142 te informacje dow\u00f3dztwu AK, Wincenty Dowojna, Jadwiga Fenglerska, Sabina Gaidies, Krystyna Lewandowska z Rodziny Katy\u0144skiej, Helena Szpilman, Irena G\u00f3rska-\u2013 Zaj\u0105czkowska, Ziemomys\u0142 Anger, Jerzy Zi\u00f3\u0142kowski oraz Danuta Sa\u0144ko ze Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w).<\/li>\n<li>wspomniani cz\u0142onkowie Rodziny Katy\u0144skiej panowie Pa\u0144czak i\u00a0Patecki oraz pan Zbigniew Hardy udost\u0119pnili ksi\u0105\u017cki, mapy, dokumenty rodzinne, z kolei dr \u015amigielski podzieli\u0142 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 archeologa bior\u0105cego udzia\u0142 w ekshumacji ofiar katy\u0144skich. Piszecie pa\u0144stwo koordynatorzy, \u017ce by\u0142y te wizyty wzruszaj\u0105ce dla obu stron, potrzebne, \u017ce prze\u0142amywa\u0142y bariery mi\u0119dzypokoleniowe, nios\u0142y wiedz\u0119, kt\u00f3ra uruchamia\u0142a wyobra\u017ani\u0119 i\u00a0emocje.<\/li>\n<li>szkolne wystawy pami\u0105tek, fotografii zwi\u0105zanych z wyjazdem do Katynia i Kuropat, wystawa plakat\u00f3w, map rekonstrukcji szlaku zes\u0142a\u0144c\u00f3w \u201eBiografia i literatura\u201d<\/li>\n<li>wykonywanie album\u00f3w, portfolio,<\/li>\n<li>tworzenie prezentacji multimedialnych: przewodnik po historycznych miejscach polskich Kres\u00f3w, refleksje pn. Etiuda katy\u0144ska,<\/li>\n<li>sporz\u0105dzenie wykazu miejsc wraz z ich opisem upami\u0119tniaj\u0105cych w\u00a0Poznaniu i Wielkopolsce m\u0119cze\u0144stwo polskie na Wschodzie.<\/li>\n<li>wyjazd m\u0142odzie\u017cy na Muzeum Katy\u0144skiego w Warszawie oraz do\u00a0Bia\u0142egostoku, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w VII Marszu \u017bywej Pami\u0119ci Polskiego Sybiru;<\/li>\n<li>wyjazd do Szymbarka na Pomorzu, gdzie zrekonstruowano dom Sybiraka i syberyjski \u0142agier;<\/li>\n<li>przygotowanie filmu z wykorzystaniem materia\u0142\u00f3w z I Marszu Pami\u0119ci;<\/li>\n<li>budowa makiety cmentarza katy\u0144skiego oraz Pomnika Katy\u0144skiego w\u00a0Poznaniu;<\/li>\n<li>sonda uliczna \u201eCo Polacy wiedz\u0105 o Katyniu\u201d;<\/li>\n<li>etiuda teatralna pt. \u015amier\u0107 w Katyniu, przedstawienie s\u0142owno-muzyczne Pami\u0119tamy (zaprezentowanie go podczas mi\u0119dzynarodowej Pielgrzymki Sybirak\u00f3w na Jasnej G\u00f3rze);<\/li>\n<li>udzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy w uroczysto\u015bciach kwietniowych oraz rocznicy agresji sowieckiej na Polsk\u0119 17 wrze\u015bnia<\/li>\n<\/ol>\n<p>Najbardziej znacz\u0105c\u0105, spektakularn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu by\u0142 oczywi\u015bcie I\u00a0Marsz Pami\u0119ci, w kt\u00f3rym 28 kwietnia 2007 roku polscy i\u00a0rosyjscy uczniowie przeszli wsp\u00f3lnie od stacji Gniezdowo do Lasu Katy\u0144skiego. W Marszu wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 150-osobowa grupa polskich uczni\u00f3w wraz z\u00a0nauczycielami oraz ok. 150-osobowa grupa rosyjskiej m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n<p>By\u0142o to pierwsze wsp\u00f3lne takie przedsi\u0119wzi\u0119cie polsko-rosyjskie w\u00a0historii Pa\u0144stwowego Kompleksu Memorialnego \u201eKaty\u0144\u201d w jego siedmioletniej historii. Obszerne sprawozdanie z tego niezwyk\u0142ego wydarzenia zawarte jest w naszej publikacji \u201ePami\u0119tamy \u2013 jeste\u015bmy. Katy\u0144 2007\u201d.<\/p>\n<p>Inn\u0105, tak\u017ce bardzo wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu by\u0142 udzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy z\u00a0Niemiec, Kazachstanu, Bia\u0142orusi i Rosji w II Europejskich Spotkaniach M\u0142odzie\u017cy, z okazji 50. rocznicy podpisania Traktat\u00f3w Rzymskich, podczas kt\u00f3rych, poza wieloma propozycjami kulturalnymi, sportowymi, integracyjnymi, m\u0142odzi Polacy przybli\u017cyli tematyk\u0119 historii Polak\u00f3w na Wschodzie, w tym miejsca martyrologii: Miednoje, Katy\u0144, Chark\u00f3w; tak\u017ce miejsca zsy\u0142ek deportowanych Polak\u00f3w. M\u0142odzie\u017c ze wszystkich grup narodowych otrzyma\u0142a nasz\u0105 publikacj\u0119 w wersji rosyjsko-angielskiej. A to specjalne spotkanie zaszczyci\u0142 sw\u0105 obecno\u015bci\u0105 konsul Federacji Rosyjskiej w Poznaniu W\u0142adimir Kuzniecow.\u00a0 W tym czasie r\u00f3wnie\u017c przyjecha\u0142 z Mi\u0144ska ch\u00f3r \u201eDru\u017cba\u201d; a na pocz\u0105tku pa\u017adziernika odwiedzi\u0142a Pozna\u0144 m\u0142odzie\u017c licealna z Tweru, z kt\u00f3rego do Miednoje jest zaledwie kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w.<\/p>\n<p>W sprawozdaniach podkre\u015blaj\u0105 pa\u0144stwo dyrektorzy i koordynatorzy niezwykle cenne aspekty poznawcze ca\u0142ego projektu, nie tylko dla uczni\u00f3w, ale tak\u017ce dla nauczycieli i \u015brodowiska rodzic\u00f3w. Dzia\u0142ania projektowe przyczyni\u0142y si\u0119 tak\u017ce do kszta\u0142towania przyjaznych i partnerskich relacji mi\u0119dzy uczniami i nauczycielami.<\/p>\n<p>Nasz projekt Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144 obj\u0119\u0142y swoim patronatem pozna\u0144skie media \u2013 za co jeste\u015bmy wdzi\u0119czni. Oczywi\u015bcie, szczeg\u00f3lne zainteresowanie skupi\u0142 I Marsz Pami\u0119ci w Katyniu. Razem z nasz\u0105 150 \u2013 osobow\u0105 grup\u0105 byli dziennikarze: pani Maria \u0141\u0105czkowska z radia Emaus oraz pan S\u0142awomir Kmiecik z G\u0142osu Wielkopolskiego. Po powrocie, dzi\u0119ki zebranym w Rosji materia\u0142om, popularyzowali nasze przedsi\u0119wzi\u0119cie. Nie pojechali z nami, ale byli duchem radio Merkury, kt\u00f3re poza standardowymi wiadomo\u015bciami, nada\u0142o relacje na \u017cywo z Katynia w dniu Marszu. Z kolei nasza pozna\u0144ska telewizja zrealizowa\u0142a reporta\u017c autorstwa pani Anny Biedakowej, kt\u00f3ra opowiedzia\u0142a o idei wsp\u00f3lnego z m\u0142odymi Rosjanami czczenia pami\u0119ci zamordowanych &#8211; las katy\u0144ski to wszak wsp\u00f3lna mogi\u0142a. Relacj\u0119 z\u00a0Marszu Pami\u0119ci zamie\u015bci\u0142 tak\u017ce biuletyn informacyjny Rodow\u00f3d II wydawany przez Stowarzyszenie \u201eKaty\u0144\u201d w Szczecinie.<\/p>\n<p>Popularyzacja naszego stowarzyszenia i I Marszu Pami\u0119ci to tak\u017ce miejsce na specjalnie utworzonej przez Ministerstwo Kultury stronie internetowej kampanii spo\u0142eczno \u2013 edukacyjnej \u201ePami\u0119tam. Katy\u0144 1940\u201d, kt\u00f3ra poprzedza\u0142a premier\u0119 filmu Andrzeja Wajdy.<\/p>\n<p>Z refleksji nauczycielskich mo\u017cna wyczyta\u0107 dum\u0119 i zawodow\u0105 satysfakcj\u0119, \u017ce tyle pi\u0119knych, warto\u015bciowych i wa\u017cnych dla nas spraw uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 dzi\u0119ki temu projektowi.<\/p>\n<p>Pa\u0144stwo dyrektorzy podkre\u015blaj\u0105 ogromne, osobiste zaanga\u017cowanie nauczycieli koordynator\u00f3w w realizacj\u0119 projektu, kt\u00f3rzy zaskakiwali cz\u0119sto pomys\u0142owo\u015bci\u0105 rozwi\u0105za\u0144 i umiej\u0119tno\u015bci\u0105 pozyskiwania sojusznik\u00f3w dla tak wa\u017cnego tematu. Interesuj\u0105ce s\u0105 tak\u017ce wnioski, jakie p\u0142yn\u0105 z\u00a0bezpo\u015brednich kontakt\u00f3w polskich uczni\u00f3w z ich kolegami z pa\u0144stw by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego, a tak\u017ce z refleksji nauczycieli obu stron. Projekt pom\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107 tak\u017ce Rosj\u0119 i Rosjan z ich trudn\u0105 histori\u0105, ale tak\u017ce nie\u0142atw\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Niepok\u00f3j, co wyra\u017ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli i dyrektor\u00f3w, wzbudza sytuacja polityczna w Rosji i niepewno\u015b\u0107 sta\u0142ych kontakt\u00f3w. Oficjalna polityka Federacji Rosyjskiej ma prze\u0142o\u017cenie wszak na w\u0142adze lokalne, dot\u0105d nam przecie\u017c bardzo przychylne.<\/p>\n<p>Okazuje si\u0119, \u017ce zak\u0142amywana przez lata PRL-u historia XX wieku, a tym najbardziej tragicznych los\u00f3w Polak\u00f3w na Wschodzie wymaga od nas zbiorowego wysi\u0142ku, aby da\u0107 \u015bwiadectwo prawdzie \u2013 dzia\u0142ania naszego stowarzyszenia pokazuj\u0105, \u017ce mo\u017cna to robi\u0107 z powodzeniem, a dalsze plany daj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce uda si\u0119 wypracowa\u0107 ponadpokoleniowy charakter pami\u0119ci o\u00a0polskich ofiarach na Wschodzie.<\/p>\n<p>Ze wszystkich sprawozda\u0144 wy\u0142ania si\u0119 obraz uczni\u00f3w, dla kt\u00f3rych patriotyzm, przywi\u0105zanie do swych korzeni, do Polski nie s\u0105 pustymi poj\u0119ciami. Projekt edukacyjny Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144 pokaza\u0142 warto\u015bci, kt\u00f3re dla naszej m\u0142odzie\u017cy s\u0105 wa\u017cne, budz\u0105 ich szacunek i uznanie. U\u015bwiadamiany przez nich patriotyzm \u2013 pojmowany wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie &#8211; przybiera r\u00f3\u017cne oblicza i\u00a0formy, ale idea\u0142y wolno\u015bci, suwerenno\u015bci\u00a0naszego\u00a0narodu s\u0105 dla nich r\u00f3wnie wa\u017cne i warte zaanga\u017cowania, jak dla oficer\u00f3w II RP, bowiem, jak napisa\u0142a jedna z uczennic \u201eoni zgin\u0119li za nasz\u0105 ojczyzn\u0119, za kt\u00f3r\u0105 teraz ja te\u017c jestem odpowiedzialna\u201d. Postawy m\u0142odych ludzi najpe\u0142niej oddaj\u0105 ich osobiste refleksje zamieszczone w naszej publikacji \u201ePami\u0119tamy \u2013 jeste\u015bmy. Katy\u0144 2007\u201d.<\/p>\n<p>Poza podsumowaniem projektu warto przypomnie\u0107, co uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 dla samego stowarzyszenia. Ot\u00f3\u017c:<\/p>\n<ol>\n<li>Walne zebranie wybra\u0142o statutowe w\u0142adze.<\/li>\n<li>Mamy logo MEMORAMUSA i odpowiedni transparent.<\/li>\n<li>Powo\u0142ana zosta\u0142a sekcja m\u0142odzie\u017cowa stowarzyszenia (ma w\u0142adze i\u00a0opiekun\u00f3w).<\/li>\n<li>Stworzona zosta\u0142a w\u0142asna strona internetowa stowarzyszenia (tak\u017ce w\u00a0wersji angielskiej i rosyjskiej).<\/li>\n<li>Wydali\u015bmy dwie publikacje(w wersji polskiej oraz rosyjsko-angielskiej).<\/li>\n<li>Szko\u0142y \u2013 za\u0142o\u017cyciele nawi\u0105za\u0142y sta\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze szko\u0142ami na\u00a0Wschodzie.<\/li>\n<li>Odby\u0142o si\u0119 szkolenie dla nauczycieli szk\u00f3\u0142 dot. pisania projekt\u00f3w w celu pozyskiwania \u015brodk\u00f3w finansowych.<\/li>\n<li>Jeste\u015bmy zapraszani na spotkania poza Poznaniem, gdzie tak\u017ce czci si\u0119 pami\u0119\u0107 zamordowanych i poleg\u0142ych na Wschodzie.<\/li>\n<li>Niebawem nasz MEMORAMUS otrzyma status organizacji po\u017cytku publicznego (sprawa jest w s\u0105dzie).<\/li>\n<li>Idea naszego stowarzyszenia wzbudza sympati\u0119 i\u00a0zainteresowanie innych szk\u00f3\u0142.<\/li>\n<\/ol>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce po tym roku intensywnej pracy mo\u017cemy wsp\u00f3lnie stwierdzi\u0107, \u017ce WARTO BY\u0141O.<\/p>\n<p>&#8230; trzeba da\u0107 \u015bwiadectwo<\/p>\n<p>Zbigniew Herbert<\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><em>opr. Barbara Zatorska<\/em><\/div>\n<div style=\"text-align: right;\"><em>sekretarz Stowarzyszenia MEMORAMUS<\/em><\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_accordion_tab][vc_accordion_tab title=&#8221;PAMI\u0118TAMY &#8211; JESTE\u015aMY&#8221;][vc_column_text]<\/p>\n<div class=\"art-sheet clearfix\">\n<div class=\"art-layout-wrapper\">\n<div class=\"art-content-layout\">\n<div class=\"art-content-layout-row\">\n<div class=\"art-layout-cell art-content\">\n<div class=\"item-page\">\n<article class=\"art-post\">\n<div class=\"art-postcontent clearfix\">\n<div class=\"art-article\">\n<div class=\"pagebuilderck\">\n<div id=\"row_ID1575726183846\" class=\"rowck ckstack3 ckstack2 ckstack1 uick-sortable animateck\" data-gutter=\"2%\" data-nb=\"3\">\n<div class=\"inner animate clearfix\">\n<div id=\"block_ID1575726316881\" class=\"blockck animateck\" data-real-width=\"65.33333333333333%\" data-width=\"66.66666666666666\">\n<div class=\"inner animate resizable\">\n<div class=\"innercontent uick-sortable\">\n<div id=\"ID1479672135447\" class=\"cktype\" data-type=\"accordion\">\n<div id=\"ID1479672135447_accordion\" class=\"accordionsck ui-accordion ui-widgetck ui-helper-reset\" role=\"tablist\">\n<div id=\"ui-id-4\" class=\"accordionck itemcontentck ui-accordion-content ui-helper-reset ui-widgetck-content ui-corner-bottom ui-accordion-content-active\" role=\"tabpanel\" aria-labelledby=\"ui-id-3\" aria-hidden=\"false\">\n<h3>I MARSZ PAMI\u0118CI\u00a0M\u0141ODZIE\u017bY POLSKIEJ I ROSYJSKIEJ<\/h3>\n<h3>STACJA GNIEZDOWO \u2013 LAS KATY\u0143SKI\u00a028 KWIETNIA 2007<\/h3>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0Stowarzyszenie Wsp\u00f3\u0142pracy ze Wschodem MEMORAMUS w Poznaniu powsta\u0142o wiosn\u0105 2006 roku.<\/strong>\u00a0Ide\u0105 naszej dzia\u0142alno\u015bci jest ocalanie pami\u0119ci o losach Polak\u00f3w na Wschodzie w latach II wojny \u015bwiatowej, ale tak\u017ce wzajemne kontakty m\u0142odych ludzi z kraj\u00f3w by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego. Stowarzyszenie tworz\u0105 cz\u0142onkowie pozna\u0144skiej Rodziny Katy\u0144skiej oraz dyrektorzy, nauczyciele i uczniowie siedmiu pozna\u0144skich szk\u00f3\u0142. Prezesem MEMORAMUSA, a przede wszystkim inspiratorem naszej dzia\u0142alno\u015bci jest\u00a0<strong>Wincenty Dowojna<\/strong>, syn zamordowanego w Katyniu oficera WP. Zamierzeniem naszym jest coroczny wyjazd grupy pozna\u0144skiej m\u0142odzie\u017cy do Katynia, jako symbolu najwi\u0119kszej ofiary narodu\u00a0polskiego na Wschodzie. Drugim obszarem dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 sta\u0142e kontakty m\u0142odzie\u017cy z cz\u0142onkami Rodziny Katy\u0144skiej i Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w; w ten spos\u00f3b kszta\u0142tuje si\u0119 wi\u0119\u017a i\u00a0szacunek dla pokolenia ludzi najokrutniej do\u015bwiadczonych przez totalitaryzm sowiecki<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a028 kwietnia 2007 roku polscy i\u00a0rosyjscy uczniowie przeszli wsp\u00f3lnie od stacji Gniezdowo do Lasu Katy\u0144skiego w I Marszu Pami\u0119ci.<\/strong>\u00a0By\u0142o to pierwsze wsp\u00f3lne takie przedsi\u0119wzi\u0119cie polsko-rosyjskie w\u00a0historii Pa\u0144stwowego Kompleksu Memorialnego \u201eKaty\u0144\u201d w jego siedmioletniej historii. Marsz by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 projektu edukacyjnego realizowanego przez m\u0142odzie\u017c siedmiu pozna\u0144skich szk\u00f3\u0142 Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144. Realizacja projektu zaplanowana zosta\u0142a na p\u00f3\u0142roczny okres (od lutego \u2013 do listopada 2007); przebiega na r\u00f3\u017cnych poziomach i\u00a0w\u00a0r\u00f3\u017cnych formach: poziom szkolny, mi\u0119dzyszkolny, a dzia\u0142ania projektowe, poza I Marszem Pami\u0119ci obejmuj\u0105 tak\u017ce zapalenie zniczy w Kuropatach ko\u0142o Mi\u0144ska na Bia\u0142orusi, wymian\u0119 mi\u0119dzyszkoln\u0105, przyjazd m\u0142odzie\u017cy rosyjskiej do Poznania na\u00a0II Europejskie Spotkania M\u0142odzie\u017cy we wrze\u015bniu br.<\/p>\n<p>Organizatorami I Marszu Pami\u0119ci ze strony polskiej by\u0142o Stowarzyszenie Wsp\u00f3\u0142pracy ze Wschodem MEMORAMUS z Poznania, a ze strony rosyjskiej: Dom Polski w Smole\u0144sku oraz Pa\u0144stwowy Kompleks Memorialny\u00a0 \u201eKaty\u0144\u201d<\/p>\n<p>Patronat nad projektem Trwa\u0142a pami\u0119\u0107 pokole\u0144 obj\u0119li ze strony polskiej: Krzysztof Dudek \u2013 dyrektor Narodowego Centrum Kultury w Warszawie w ramach kampanii spo\u0142eczno-edukacyjnej \u201ePami\u0119tam. Katy\u0144 1940\u201d, Marek Wo\u017aniak &#8211; Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Wielkopolskiego oraz Ryszard Grobelny \u2013 Prezydent Miasta Poznania; ze strony rosyjskiej patronat nad I Marszem Pami\u0119ci obj\u0119li: Jurij Synkin wicegubernator Obwodu Smole\u0144skiego oraz Stanis\u0142awa Afanasjewa \u2013 Prezes Domu Polskiego w Smole\u0144sku.<\/p>\n<p>W I Marszu Pami\u0119ci wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 150-osobowa grupa polskich uczni\u00f3w wraz z\u00a0nauczycielami oraz ok. 150-osobowa grupa rosyjskiej m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n<p><em><strong>Potomni pami\u0119ta\u0107 b\u0119d\u0105\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Wczesnym popo\u0142udniem 28 kwietnia 2007 roku ze stacji Gniazdowo do\u00a0Lasu Katy\u0144skiego wyruszy\u0142a prawie trzystuosobowa grupa uczni\u00f3w pozna\u0144skich i\u00a0smole\u0144skich szk\u00f3\u0142. Kolumn\u0119 otwiera\u0142o dw\u00f3ch uczni\u00f3w z bia\u0142o-czerwonym transparentem \u201eMarsz Pami\u0119ci\u201d, za nimi dw\u00f3jkami maszerowali w mundurach m\u0142odzi kadeci ze smole\u0144skiej szko\u0142y, dalej wsp\u00f3lnie m\u0142odzie\u017c polska i rosyjska z\u00a0narodowymi chor\u0105giewkami. Polscy uczniowie nie\u015bli tak\u017ce chor\u0105giewki z herbem Poznania; wszyscy mieli poczucie, \u017ce uczestnicz\u0105 w czym\u015b niezwyk\u0142ym, wa\u017cnym. Przed wej\u015bciem do Memoria\u0142u oczekiwa\u0142 nas wicegubernator obwodu smole\u0144skiego Jurij Synkin, dyrektor Pa\u0144stwowego Kompleksu Memorialnego \u201eKaty\u0144\u201d Anatolij Wo\u0142osienkow oraz liczna grupa przedstawicieli smole\u0144skiego oddzia\u0142u Rosyjskiego Stowarzyszenia Os\u00f3b Represjonowanych. Po przej\u015bciu bramy Memoria\u0142u skierowali\u015bmy si\u0119 na Polski Cmentarz Wojenny, gdzie rozlega\u0142 si\u0119 z podziemia d\u017awi\u0119k dzwonu katy\u0144skiego. Historyczne w tym miejscu spotkanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od wprowadzenia dyrektora VI LO w Poznaniu Karola Seiferta,kt\u00f3rym wi\u0142 dobitnie: Katy\u0144 to symbol tragedii narodu polskiego i rosyjskiego, bo tutaj funkcjonariusze NKWD wymordowali tysi\u0105ce Rosjan i Polak\u00f3w.<\/p>\n<p>To\u00a0tak\u017ce symbol k\u0142amstwa, bo Rosjanom wmawiano, \u017ce zamordowani tu rodacy to wrogowie ludu, szpiedzy i kryminali\u015bci. Polakom wmawiano, \u017ce zbrodni na oficerach dokonali faszy\u015bci.\u201d<\/p>\n<p>Nast\u0119pnie do polskich i rosyjskich uczni\u00f3w skierowali swe s\u0142owa or\u0119downicy sprawy katy\u0144skiej w Rosji: wicegubernator Synkin oraz Anatolij Wo\u0142osienkow. Dla przedstawiciela w\u0142adzy federalnej najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce tu &#8211; w Katyniu &#8211; spotykaj\u0105 si\u0119 nasze dzieci i nasza m\u0142odzie\u017c. Dzisiejszy Marsz Pami\u0119ci jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem wyra\u017caj\u0105cym nadziej\u0119 jak m\u00f3wi\u0107 \u017ce nasze narody b\u0119d\u0105 \u017cy\u0142y w zgodzie, a znaj\u0105c histori\u0119, wiedz\u0105c, co z\u0142ego wyrz\u0105dzi\u0142 wyrz\u0105dzi\u0142 re\u017cim totalitarny b\u0119d\u0105 stara\u0142y si\u0119, aby nigdy wi\u0119cej si\u0119 to nie powt\u00f3rzy\u0142o.\u201d<\/p>\n<p>Anatolij Wo\u0142osienkow \u2013 dyrektor Memoria\u0142u \u2013 m\u00f3wi\u0142 mi\u0119dzy innymi o tym, \u017ce \u201e70 lat temu\u00a0 polskich i rosyjskich obywateli przywieziono tu si\u0142\u0105.<\/p>\n<p>Dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 tej ich drogi przeszli\u015bcie, cz\u0119\u015b\u0107 przejechali\u015bcie, ale z w\u0142asnej woli, na w\u0142asne \u017cyczenie. Niestety, nie wszystkie nasze problemy z prawd\u0105, pami\u0119ci\u0105, z dochodzeniem do prawdy zosta\u0142y rozwi\u0105zane. Nie mog\u0119 te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce my, starsze pokolenie, rozwi\u0105zali\u015bmy wszystkie problemy i oddajemy wam Rosj\u0119 i Polsk\u0119 bez trudnych spraw.\u201d<\/p>\n<p>Najbardziej wzruszaj\u0105ce i do g\u0142\u0119bi poruszaj\u0105ce sta\u0142o si\u0119 jednak wyst\u0105pienie Lidii Turczynkowej z Rosyjskiego Stowarzyszenia Os\u00f3b Represjonowanych, kt\u00f3ra m\u00f3wi\u0142a: Kiedy przywozili tu naszych rodzic\u00f3w, my byli\u015bmy tacy mali jak dzieci tu stoj\u0105ce; dzi\u015b jeste\u015bmy ju\u017c starzy. Chcemy, aby ludzie nigdy nie zapomnieli o tym bezprawiu, kt\u00f3re mia\u0142o miejsce w naszym kraju przez wiele lat, musimy wi\u0119c zjednoczy\u0107 nasze si\u0142y: Polacy i Rosjanie, aby nasza w\u0142adza nigdy nie dopuszcza\u0142a do takich strasznych rzeczy. Nigdy nie pozostaniemy oboj\u0119tni dla tego problemu, bo tu s\u0105 groby naszych rodzic\u00f3w. Dzi\u0119kuj\u0119 polskiej stronie za zorganizowanie tego Marszu, bo my dzi\u015b uczestniczymy w najwa\u017cniejszym, naj\u015bwi\u0119tszym przedsi\u0119wzi\u0119ciu spotkaniu przyja\u017ani. Niech wszyscy pami\u0119taj\u0105, \u017ce \u017cyjemy wed\u0142ug zasady bumerangu i je\u015bli nasza w\u0142adza robi co\u015b z\u0142ego, to nast\u0119pne pokolenie odpowiada za to przez ca\u0142e \u017cycie. (\u2026) Mamy wsp\u00f3lne mogi\u0142y, a ludzi nic nie jednoczy tak jak wsp\u00f3lne<br \/>\nnieszcz\u0119\u015bcie.\u201d<\/p>\n<p>Ze strony polskiej g\u0142os zabra\u0142 prezes Stowarzyszenia MEMORAMUS znPoznania Wincenty Dowojna, syn zamordowanego oficera, dla kt\u00f3rego ta wyprawa spe\u0142ni\u0142a marzenia setek Wielkopolan, kt\u00f3rzy na Wschodzie stracili najbli\u017cszych. \u0141zy\u00a0kr\u0119ci\u0142y mi si\u0119 w oczach \u2013 jak powie p\u00f3\u017aniej &#8211; gdy m\u0142odzi poznaniacy w skupieniu zapalali znicze ku czci pomordowanych Polak\u00f3w. W imieniu Prezydenta Miasta Poznania przem\u00f3wi\u0142 dyrektor Wydzia\u0142u O\u015bwiaty Andrzej Tomczak, kt\u00f3ry potwierdzi\u0142, i\u017cnprzysz\u0142o\u015b\u0107 budowa na prawdzie jest najtrwalsza.\u201d<\/p>\n<p>Wszystkie te wyst\u0105pienia (t\u0142umaczone na oba j\u0119zyki), \u015bwiadomo\u015b\u0107 i atmosfera miejsca wywar\u0142y na m\u0142odych ludziach ogromne wra\u017cenie. Wzruszenie \u015bciskaj\u0105ce gard\u0142o nie pozwoli\u0142o nam na od\u015bpiewanie pe\u0142nym g\u0142osem Mazurka D\u0105browskiego&#8221;. Przed polowym o\u0142tarzem polskiego cmentarza m\u0142odzi umundurowaniu rosyjscy kadeci sk\u0142adali kwiaty\u2026..<\/p>\n<p>Po chwili zadumy I Marsz Pami\u0119ci przeszed\u0142 na rosyjsk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Lasu Katy\u0144skiego: tam nie wida\u0107 usypanych, widocznych mogi\u0142 tam ca\u0142y las jest grobem, wi\u0119c szli\u015bmy po specjalnych, zawieszonych w powietrzu k\u0142adkach. Dotarli\u015bmy do miejsca nabo\u017ce\u0144stw pod prawos\u0142awnym krzy\u017cem, gdzie m\u0142ody pop odm\u00f3wi\u0142 i od\u015bpiewa\u0142 uroczyst\u0105 modlitw\u0119. Po nabo\u017ce\u0144stwie ustawili\u015bmy ostro\u017cnie \u015bwieczki w ziemi, kt\u00f3ra kryje zw\u0142oki ok. dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy zamordowanych Rosjan. Zako\u0144czeniem uroczysto\u015bci sta\u0142a si\u0119 realizacja przez polskich uczni\u00f3w niecodziennego zadania: ka\u017cdy z nich otrzyma\u0142 bowiem karteczk\u0119 z\u00a0imieniem i nazwiskiem zamordowanego Wielkopolanina, aby pod jego tabliczk\u0105 zapali\u0107 znicz i zatkn\u0105\u0107 bia\u0142o-czerwon\u0105 chor\u0105giewk\u0119. W\u015br\u00f3d zamordowanych jest jedyna kobieta, Wielkopolanka, pilot Janina Lewandowska, absolwentka II LO w Poznaniu. Odszukanie tabliczek poleg\u0142ych nauczycieli, lekarzy, le\u015bnik\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w, prawnik\u00f3w sta\u0142o si\u0119 dla naszej m\u0142odzie\u017cy prze\u017cyciem bardzo osobistym; byli w\u00f3wczas sami ze swymi refleksjami i\u00a0modlitw\u0105 w\u015br\u00f3d katy\u0144skich sosen.<\/p>\n<p>Zako\u0144czeniem dnia by\u0142o wsp\u00f3lne ognisko na odleg\u0142ej polanie, podczas kt\u00f3rego polscy i rosyjscy uczniowie nie mieli problemu, by nawi\u0105za\u0107 bli\u017csze znajomo\u015bci (rozmawiali po polsku lub po angielsku), wymieni\u0107 adresy mailowe, zrobi\u0107 pami\u0105tkowe zdj\u0119cia.<\/p>\n<p><em><strong>Tajemnice lasu katy\u0144skiego<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Nast\u0119pnego dnia, w niedziel\u0119, wr\u00f3cili\u015bmy do Katynia, by ju\u017c spokojniej odczu\u0107 atmosfer\u0119 tego szczeg\u00f3lnego miejsca, pozna\u0107 jego histori\u0119. Przewodniczka ods\u0142ania\u0142a przed uczniami tajemnice wielu miejsc poza ogrodzeniem polskiego cmentarza; patrzyli\u015bmy na zapadlin\u0119 \u00f3smego &#8211; tajemniczo ograbionego z cia\u0142 oficer\u00f3w do\u0142u, doszli\u015bmy do zakola Dniepru, gdzie na wysokiej skarpie sta\u0142a willa NKWD, w kt\u00f3rej r\u00f3wnie\u017c strzelano w ty\u0142 g\u0142owy\u2026 Teraz, w tym samym miejscu wznosi si\u0119 dom letniskowy (jakich wiele w tym le\u015bnym kompleksie), bo nieopodal miejsc tragedii sprzed 60. lat wypoczywaj\u0105 mieszka\u0144cy Smole\u0144ska.<\/p>\n<p>Tego tez dnia na Polskim Cmentarzu Wojennym uczestniczyli\u015bmy w mszy \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3r\u0105 przy polowym o\u0142tarzu, przy d\u017awi\u0119kach dzwonu i zapalonych pochodniach odprawi\u0142 specjalnie dla naszej 150-osobowej grupy polski franciszkanin ze Smole\u0144ska ojciec Ptolemeusz. Mieli\u015bmy te\u017c czas, aby indywidualnie wr\u00f3ci\u0107 na alejki cmentarza i poczyta\u0107 w skupieniu tabliczki; imi\u0119, nazwisko, wiek, przydzia\u0142 wojskowy, cz\u0119sto profesj\u0119 \u2013 uczniowie z zadum\u0105 stwierdzali, \u017ce w\u015br\u00f3d zamordowanych najwi\u0119cej jest nauczycieli\u2026<\/p>\n<p>Wracaj\u0105c wst\u0105pili\u015bmy do male\u0144kiego muzeum Memoria\u0142u, kt\u00f3re zgromadzi\u0142o wykopane podczas ostatniej ekshumacji przedmioty codziennego u\u017cytku, listy, legitymacje zamordowanych oficer\u00f3w. Uczniowie kupili pami\u0105tki, wpisali si\u0119 do wy\u0142o\u017conej Ksi\u0119gi Pami\u0105tkowej.<\/p>\n<p>Przed odjazdem pojawi\u0142a si\u0119 niecodzienna pro\u015bba dyrekcji Memoria\u0142u: w budowanej, nowej i wi\u0119kszej sali muzealnej po\u0142\u0105czonej z sal\u0105 konferencyjn\u0105 powinien si\u0119 znale\u017a\u0107 nasz polski transparent, kt\u00f3ry b\u0119dzie przypomina\u0142 I polsko \u2013 rosyjski Marsz Pami\u0119ci. Zostawili\u015bmy wi\u0119c znak rozpoznawczy naszego marszu i dwie du\u017ce bia\u0142o-czerwone flagi. Cieszyli\u015bmy si\u0119, \u017ce dla dyrekcji i zespo\u0142u pracownik\u00f3w Memoria\u0142u nasz wsp\u00f3lny Marsz Pami\u0119ci te\u017c by\u0142 wa\u017cnym wydarzeniem w\u00a0siedmioletniej opiece nad tym smutnym miejscem. Mamy wiele podziwu i szacunku dla nich za ich oddanie w\u00a0poszukiwaniu historycznej prawdy, d\u0105\u017ceniu do pojednania i wyj\u0105tkowej dba\u0142o\u015bci o\u00a0to polskie narodowe sacrum.<\/p>\n<p><em><strong>Las krzy\u017cy w Kuropatach<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Po trzech dniach w Smole\u0144sku zostawili\u015bmy zadbany, uporz\u0105dkowany Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu pod opiek\u0105 rosyjskich przyjaci\u00f3\u0142 i przyjechali\u015bmy do Mi\u0144ska, stolicy Bia\u0142orusi; by dotrze\u0107 do uroczyska Kuropaty. Tu uczniowie zaskoczeni byli widokiem lasu drewnianych krzy\u017cy stoj\u0105cych regularnie wzd\u0142u\u017c le\u015bnej drogi, wielu miejsc symbolizuj\u0105cych mogi\u0142y (cz\u0119sto wykonanych bardzo prosto, prymitywnymi sposobami), zag\u0142\u0119bie\u0144 lub wi\u0119kszych zapadlin wskazuj\u0105cych na to, \u017ce le\u015bna ziemia ju\u017c poch\u0142on\u0119\u0142a zw\u0142oki stalinowskiego ludob\u00f3jstwa. W przenikliwym, zimnym wietrze m\u0142odzie\u017c dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce w tym miejscu (odkrytym w 1988 roku przez historyka Zianona Pa\u017aniaka) zgin\u0119\u0142o w latach trzydziestych od 30 tys. do 200 tysi\u0119cy przedstawicieli bia\u0142oruskiej i\u00a0polskiej inteligencji, w tym duchowie\u0144stwo prawos\u0142awne i katolickie, \u017cydowscy rabini. W jednej z odkrytych w\u00f3wczas mogi\u0142 odnaleziono \u015blady polskich oficer\u00f3w. Na wzniesieniu przy trzech krzy\u017cach odm\u00f3wili\u015bmy modlitw\u0119, p\u00f3\u017aniej indywidualnie zapalili\u015bmy znicze zatykaj\u0105c bia\u0142o-czerwone chor\u0105giewki.<\/p>\n<p>Wyjazd na ziemi\u0119 smole\u0144sk\u0105 by\u0142 dla pozna\u0144skich uczni\u00f3w niezwyk\u0142ym prze\u017cyciem; swymi refleksjami i \u015bwie\u017cymi wspomnieniami dzielili si\u0119 w szkole z r\u00f3wie\u015bnikami; niema\u0142e tak\u017ce emocje towarzyszy\u0142y ich rodzicom i dziadkom.<\/p>\n<p><em><strong>opr. Barbara Zatorska<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Sekretarz Stowarzyszenia<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_accordion_tab][\/vc_accordion][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_accordion active_tab=&#8221;0&#8243; collapsible=&#8221;yes&#8221; style=&#8221;3&#8243;][vc_accordion_tab title=&#8221;PODSUMOWANIE PROJEKTU EDUKACYJNEGO TRWA\u0141A PAMI\u0118\u0106 POKOLE\u0143 12 GRUDNIA 2007&#8243;][vc_column_text]Stowarzyszenie Wsp\u00f3\u0142pracy ze Wschodem MEMORAMUS w Poznaniu powsta\u0142o wiosn\u0105 2006 roku. Ide\u0105 naszej dzia\u0142alno\u015bci jest ocalanie pami\u0119ci o losach Polak\u00f3w na Wschodzie w latach II wojny \u015bwiatowej, ale tak\u017ce wzajemne kontakty m\u0142odych ludzi z Polski i kraj w by\u0142ego Zwi\u0105zku Radzieckiego. Stowarzyszenie za\u0142o\u017cyli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2882,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","dt_gallery_category":[44],"class_list":["post-5051","dt_gallery","type-dt_gallery","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","dt_gallery_category-galerie-marszow-pamieci","dt_gallery_category-44","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/dt_gallery\/5051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/dt_gallery"}],"about":[{"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/dt_gallery"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/dt_gallery\/5051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5052,"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/dt_gallery\/5051\/revisions\/5052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"dt_gallery_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/memoramus.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fdt_gallery_category&post=5051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}